تاریخچه شهرستان خوانسار

تاریخچه خوانسار:

خوانسار با مساحتی حدود 892 کیلومتر مربع در غرب اصفهان در فاصله 175 کیلومتری مرکز استان اصفهان قرار دارد که از شمال به شهرستان گلپایگان، از غرب به استان لرستان، از شرق به نجف آباد و از جنوب به فریدن محدود است و نمونه ای از بهشت خداست بر روی زمین. شهری میان باغ ها، شهری که در دل درختان زیبا و انبوه پنهان شده است. خوانسار باغ شهری است با کوچه باغ های خیال انگیز و با خیابانهایی پر درخت و مصفا که شاخسار درختان بالای خیابانها طاقی زمردین زده است. خوانسار بهشتی است با چشمه ساران جوشان و جاری که نام این شهر را معنا می کند. با هوایی پاک و لطیف و نشاط انگیز در خوانسار و کوچه باغ های آن گویی زیبا ترین رویایمان را در بیداری و در برابر چشم می بینیم.

پیشینه تاریخی خوانسار به ایران باستان باز می گردد. آثار آتشکده تیر بالای کوهی نزدیک تیدجان و معبدی به نام هیکل در کوه تیر، حوالی روستای تیدجان به دست آمده اند که نشان دهنده قدمت بسیار زیاد این خطه اند. با توجه به قدمت خوانسار این شهر بناهای تاریخی بسیاری داشته که هم اکنون برخی از آنها همچنان سالم و پا برجا باقی مانده اند. در مجموع شهرستان خوانسار دارای 28 اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور می باشد.

پارک جنگلی سرچشمه:

یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری خوانسار محسوب می‌شود. در وسط پارک حوضچه‌های متعددی وجود دارد که آب آنها از چشمه‌های پای کوه می‌آید و این حوضچه ها را پر می‌کند. فصل پرآبی‌شان نیز بهار و به خصوص اردیبهشت است. در پارک جنگلی سرچشمه، بقعه تاریخی باباپیر مدفن شیخ اباعدنان، از پایه‌گذاران مذهب شیعه نیز قرار دارد و در پایین دست این پارک کوچه باغ‌های خوانسار و رودخانه ای قرار دارد که می توان در کنار آن قدم زد و از آن همه طراوت سرزنده شد.

دشت لاله‌های واژگون گلستان‌کوه:

گلستان کوه منطقه ای است بسیار سرسبز و خوش آب و هوا، که سراسر آن پوشیده از گون‌های گزانگبین، پیاز وحشی (موسیر) و انواع گل‌های زیبا است و در مسیر خوانسار به اصفهان در 15 کیلومتری شهر خوانسار و در جنوب این شهر واقع شده‌ است. این منطقه طبیعی حدود ده کیلومتر مربع وسعت دارد که دلیل اصلی بیشتر گردشگران برای سفر به خوانسار است. لاله های واژگون عمر کوتاهی دارند و با شروع گرمای بهاری، رویش خود را آغاز و پس از یک ماه عمرشان به پایان می‌رسد. گل گیاه موسير نيز از جمله گلهاي گلستانكوه است كه مانند ديگر گلهاي اين منطقه خودرو است و درست پس از پایان عمر لاله های واژگون زیبایی دوباره ای به این منطقه برای مدت کوتاهی دیگر می بخشد. گون گز نیز كه از مهمترين محصول آن مي توان به گزانگبين اشاره كرد یکی دیگر از گیاهان با ارزش این منطقه منحصر به فرد است.

خانه حبیبی:

این اثر تاریخی با سر در باشکوه آن مربوط به دوره قاجار است، که در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است، با معماری بسیار زیبا و کم نظیر، بینندگان و صاحبان ذوق و هنر 

را به خود جلب می کند. در ایام محرم مراسم عزای حسینی در این خانه تاریخی با شکوه خاصی برگزار می شود و به همین دلیل این خانه تاریخی به نام حسینیه حبیبی نیز شهرت دارد.

خانه ابهری:

این خانه تاریخی در زمان قاجار توسط سیدمیر محمد صادق و فرزندش سید اسدا… در محله رئیسان ساخته شده است.  نقاشی‌ها و گچبری‌هایش به خوبی معرف سبک قاجاریه است.

 ورودی اصلی خانه در قسمت غربی است و دارای جلوخانه هشتی نگین شکل می باشد و از طریق راهرویی عریض و کوتاه با پیچش نود درجه، از دید مستقیم به حیاط جلوگیری می کند.

کبوتر خانه های  قودجان:

کبوتر خانه های خوانسار برجهایی خشتی با معماری مکعبی شکل مربوط به اواخر دوره قاجار می باشند که برای نگهداری کبوتر و پرورش آنها استفاده می شد 

امروزه در برخی مناطق خوانسار از جمله محله بابا سلطان و قودجان و … می توان نمونه هایی از این کبوتر خانه ها را با معماری متحیر کننده داخل آن ملاحظه کرد.

کوه سیل:

 این رشته کوه جزء بلندترین ارتفاعات این منطقه است که از سمت جنوب به سمت غرب خوانسارکشیده شده است. بلندترین قله این رشته کوه، سیل نام دارد که ارتفاع آن نزدیک به 3750 متر می رسد. سلسه جبالی که از کوه های زاگرس منشعب شده و قله آن مغرب خوانسار را فرا گرفته و بجز یک رگه مرمریت که بالای سرچشمه و نزدیک چشمه مرزنگشت وجود دارد، بقیه از سنگ آهکی تشکیل شده است. این قله دارای چشم اندازهای بسیار زیبا و با شکوه است و بازدید آن به گردشگران و گروه های کوهنوردی علاقه مند توصیه می شود.

تونل سبز خوانسار:

خوانسار نماد کامل یک باغ شهر در ایران است و پر از کوچه باغ‌هایی است که می‌توان در آنها قدم زد. علاوه برگشت و گذار و قدم زدن در محله‌هایی با کوچه باغ‌های کاه گلی و سنگ چین

 مانند: صفائیه، چشمه آخوند، محله دو راه، محله بالا، مالگاه، پایتخت، جوزیچه و …، خیابان امام خوانسار که بازار اصلی این شهر برای تهیه سوغات نیز در آن واقع شده است، به سبب وجود

 درختان چنار کهنسال و تنومد و شاخسار در هم تنیده شان به تونل سبز خوانسار مشهور است و از جمله مکانهایی است که می‌توان در آن قدم زد و از زیبایی و طراوت آن به وجد آمد.

کوچه باغ ها:

یکی از زیبایی هایی که چشم هر بیننده ای را در خوانسار به خود خیره می کند کوچه باغ های زیبا و رویایی است. کوچه باغ هایی که با دیوارهای خشتی یا سنگ چین قدیمی در بیرون و درختان سر به فلک کشیده که ارتفاع آنها چند برابر دیوارها می باشد. گشت و گذار و قدم زدن در محله‌هایی با کوچه ‌باغ‌های قدیمی که در جای جای این شهر به چشم می خورد، بسیار لذت‌بخش و دارای حسی آرامش بخش و فراموش‌نشدنی است.

مسجد رئیسان:

مسجد رئیسان خوانسار مربوط به دوره قاجار است و در محله رئیسان واقع گردیده است که زمان احداث آن به سنه 1310 قمری باز می گردد که توسط استاد

 محمدحسین انجام گرفته است. تزئینات آجرکاری سر در، تزئینات خطاطی، رنگ آمیزی زیبای سر ستون های چوبی مسجد و … از جمله تزئینات این بنا می باشد.

آسمان شب خوانسار:

قرارگیری شهرستان خوانسار در دامنه ی رشته کوه های زاگرس و ارتفاع بالای آن از سطح دریا (در برخی نقاط شهر ارتفاعی بیشتر از 2600 متر از سطح دریا قابل دسترسی است)، هوای خوانسار

 را عاری از هر گونه ریزگرد و ذرات معلق در هوا کرده و آسمانی شفاف و پایدار را برای رصدگران فراهم نموده است. آسمان شهر خوانسار می تواند برای گردشگرانی که به شوق دیدن طبیعت زیبای خوانسار

 به این شهر آمده اند، تماشای تصویری از کهکشان آندرومدا، خوشه پروین، راه شیری و حتی در شرایط مناسب سیاره نپتون، را نیز همراه با ایجاد خاطره ای کم نظیر و دلچسب در کنار خانواده رقم بزند.

صنایع دستی خوانسار

در شهرستان خوانسار صنایع دستی از قدمت و تنوع زیادی برخوردار است. قالی بافی، آهنگری، نجاری، کفش، گیوه، کوزه گری، سفال، خیاطی، ملیله دوزی، گل سازی، سرمه دوزی، قلاب بافی، چیت سازی و….. از صنایع دستی این شهرستان محسوب می شوند. در این بین قاشق تراشی از قدیمی ترین این هنرها محسوب می شود که همچنان به عنوان یکی از پر رونق ترین و شناخته شده ترین این هنرها در خوانسار در حال انجام است.

یک از صنایع دستی اصیل و تاریخی خوانسار، بافت فرش ذهنی بافت ویستی است. بافت این فرش بدون نقشه است و بافنده از حفظ آنها را می بافد، طرح ها و نقشه ها از ذهن بافنده منشاء گرفته

 و جالب اینکه همه بافنده ها همان طرح را بدون کم و کاستی می بافند. از دیگر صنایع دستی که اکنون در منطقه ویست خوانسار با جدیت در حال انجام است، مروار بافی (نوعی سبدبافی) است.

سوغات خوانسار

شهرستان خوانسار به عنوان قطب پرورش زنبور عسل در سطح کشور، مجموعاً در سال حدود 800 تن شهد عسل و دیگر محصولات جانبی زنبور را تولید می نماید (ژله رویال و گرده گل).

 همچنین گز خوانسار با حذف شکر سفید از ترکیبات ساخت گز و جایگزین نمودن گز انگبین، ترنجبین، شیرخشت و گز علفی به جای آن توانسته علاوه بر حفظ اصالت و کسب کیفیت برتر

 در این عرصه، شهرتی حتی فراتر از مرزهای کشور به دست آورد. خشکبار و تنقلات محلی ازجمله گردو، بادام، آلو، برگه زردآلو و … نیز از دیگر سوغات این شهر محسوب می شود.