غذاهای سنتی خوانسار؛ ۷ طعم اصیل که در سفر باید امتحان کنید
تاریخ انتشار
خوانسار را بیشتر با طبیعت سرسبز، کوچهباغهای زیبا، چشمهها و لالههای واژگون میشناسیم؛ اما سفر به این شهر فقط به دیدن جاذبههای طبیعی محدود نمیشود. یکی از جذابترین بخشهای سفر به خوانسار، آشنایی با غذاهای سنتی خوانسار است؛ غذاهایی که بخشی از فرهنگ، سبک زندگی و خاطرات نسلهای مختلف مردم این منطقه را در خود حفظ کردهاند.
استفاده از گندم و بلغور، حبوبات، کشک، سبزیهای محلی، گردو و گوشت در بسیاری از غذاهای قدیمی منطقه دیده میشود و بعضی از این غذاها با نامهای محلی شناخته میشوند. منابع مرتبط با فرهنگ خوراک خوانسار نیز غذاهایی مانند گُندی، کالهجوش، پِتله پلو و آش لعابی را از خوراکهای محلی این شهر معرفی کردهاند. اگر میخواهید در سفر بعدی خود فقط جاذبههای خوانسار را نبینید و کمی هم «طعم خوانسار» را تجربه کنید، در ادامه با چند مورد از معروفترین غذاهای سنتی این شهر آشنا شوید.
اگر قصد دارید در کنار چشیدن غذاهای سنتی خوانسار، از طبیعت زیبای این منطقه هم لذت ببرید، گلستانکوه خوانسار میتواند یکی از جذابترین مقاصد سفر شما باشد. این مجموعه گردشگری با فضای طبیعی و امکانات اقامتی و تفریحی، فرصت مناسبی برای تجربه سفری متفاوت در خوانسار فراهم میکند. با انتخاب گلستانکوه، میتوانید طبیعتگردی، استراحت و آشنایی با فرهنگ و غذاهای محلی منطقه را در یک سفر تجربه کنید.
۱. آبگوشت خوانساری؛ طعمی آشنا با حالوهوای محلی
وقتی صحبت از غذای سنتی ایرانی میشود، آبگوشت یکی از اولین گزینههایی است که به ذهن میرسد؛ اما در نقاط مختلف کشور، همین غذای شناختهشده با دستورها و شیوههای متفاوتی تهیه میشود.
آبگوشت خوانساری که در گویش محلی با نامهایی مانند «دوگوله خونساری» نیز از آن یاد میشود، یکی از غذاهایی است که در معرفی خوراکهای سنتی خوانسار دیده میشود.
جذابیت آبگوشت محلی فقط به طعم آن محدود نیست؛ شیوه سرو سنتی، نان محلی، سبزی و فضایی که غذا در آن خورده میشود، بخش مهمی از تجربه است. اگر در یک روز خنک پاییزی یا زمستانی به خوانسار سفر کنید، یک غذای گرم و سنتی میتواند لذت سفر را دوچندان کند.
مطالب مرتبط: سوغاتی شهر خوانسار چیست؟
۲. پِتله پلو؛ ترکیب ساده و اصیل گندم و برنج
یکی از نامهایی که هنگام جستوجوی غذاهای محلی خوانسار زیاد با آن مواجه میشوید، پتله پلو است. این غذا از خوراکهای قدیمی منطقه به شمار میرود و پایه اصلی آن را برنج و پتله یا گندم فرآوریشده تشکیل میدهد. در دستورهای مختلف پتله پلو، مواد تکمیلی میتواند متفاوت باشد و در برخی روشها از کشمش، گردو و پیازداغ نیز استفاده میشود.
ظاهر رنگارنگ پِتله پلو و ترکیب بافتهای مختلف آن باعث میشود این غذا در سفره سنتی خوانساری جایگاه ویژهای داشته باشد.
پتله پلو نمونه خوبی از غذاهایی است که نشان میدهند برای ساختن یک غذای بهیادماندنی همیشه به مواد اولیه پیچیده نیاز نیست؛ گاهی ترکیب چند ماده ساده با شیوه پختی که نسلبهنسل منتقل شده، هویت یک غذای محلی را میسازد.
۳. گُندی؛ یکی از متفاوتترین غذاهای خوانسار
گُندی یکی از غذاهایی است که شاید نام آن برای بسیاری از مسافران ناآشنا باشد، اما در میان غذاهای سنتی خوانسار جایگاه شناختهشدهای دارد. منابع محلی نیز گندی را در فهرست غذاهای قدیمی خوانسار آوردهاند.
نسخه خوانساری گُندی میتواند با بلغور گندم، شیر، گردو، سبزیهای معطر، پیازداغ و در برخی دستورهای خانوادگی گوشت تهیه شود. به همین دلیل دستور دقیق آن ممکن است از خانوادهای به خانواده دیگر تفاوت داشته باشد.
گُندی معمولاً ظاهری شبیه گلولههای گرد دارد و همین شکل متفاوت، آن را در میان غذاهای سنتی خوانسار متمایز کرده است. اگر به دنبال تجربه غذایی هستید که کمتر در رستورانهای معمولی شهرهای بزرگ پیدا میشود، گُندی یکی از انتخابهای جذاب است.
مطالب مرتبط: بهترین رستوران های خوانسار
۴. کالجوش یا کلهجوش؛ غذای ساده اما فراموشنشدنی
کالجوش یا کلهجوش از آن غذاهایی است که سادگی، مهمترین ویژگی آن است. کشک، پیازداغ و روغن از پایههای شناختهشده این خوراک هستند و در مناطق مختلف ایران شیوه تهیه آن کمی تغییر میکند. مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نیز کلهجوش یا کالجوش را خوراکی بر پایه کشک، روغن و پیازداغ معرفی میکند و به نامهای محلی متفاوت آن در نقاط مختلف ایران اشاره دارد.
کالجوش بهخصوص همراه نان تازه، گردو و سبزی خوردن میتواند یکی از آن وعدههای سادهای باشد که مسافر را بیشتر از غذاهای پیچیده غافلگیر میکند.
در واقع بخشی از جذابیت غذاهای سنتی خوانسار همین است؛ بسیاری از آنها با مواد اولیهای تهیه میشوند که زمانی بهراحتی در خانهها و باغهای منطقه در دسترس بودهاند.
۵. آش دونی؛ یک کاسه از طعم قدیمی خوانسار
خوانسار چندین نوع آش محلی دارد و آش دونی یکی از آنهاست. این غذا با نام «آش اسفندی» نیز معرفی شده و در برخی دستورهای سنتی از ترکیبی از غلات و حبوبات مانند برنج، گندم یا جو، عدس، ماش، نخود و لوبیا استفاده میشود.
وجود چند نوع حبوبات و غلات باعث میشود آش دونی بافتی غلیظ و متفاوت داشته باشد. درست مثل بسیاری از آشهای سنتی ایران، زمان کافی برای جاافتادن مواد نقش مهمی در نتیجه نهایی دارد.
این نوع غذاها بهویژه در هوای سرد خوانسار جذابتر میشوند؛ زمانی که بعد از گردش در طبیعت، یک کاسه آش داغ میتواند یکی از دلچسبترین بخشهای روز باشد.
مطالب مرتبط: جاهای دیدنی خوانسار
۶. اُوگوشت تُخم؛ آبگوشت تخممرغ به سبک خوانساری
یکی از نامهای جالب در میان غذاهای محلی این منطقه، اُوگوشت تُخم است که از آن با عنوان آبگوشت تخممرغ یا در برخی روایتهای محلی نوعی اشکنه نیز یاد میشود. منابع مرتبط با خوراک محلی خوانسار نیز «اوگوشت تخم» را در فهرست غذاهای سنتی این شهر ثبت کردهاند.
این غذا نمونهای جالب از خوراکهایی است که نام محلی آنها بخشی از هویت فرهنگیشان محسوب میشود. برای یک گردشگر، شنیدن نام غذا به گویش مردم منطقه و بعد چشیدن همان غذا میتواند تجربهای متفاوتتر از صرف یک وعده معمولی باشد.
اگر به غذاهای سنتی و اشکنههای ایرانی علاقه دارید، این خوراک میتواند یکی از متفاوتترین انتخابهای شما در خوانسار باشد.
۷. آش لعابی؛ آشی غلیظ و مخصوص خوانسار
آش لعابی یا آش لعابی یکی دیگر از غذاهایی است که نام آن بهطور مشخص در فهرست خوراکهای سنتی خوانسار دیده میشود.
در یکی از دستورهای ثبتشده برای آش لعابی خوانسار از بلغور گندم، نخود، لوبیا چیتی، عدس، گردوی آسیابشده، پیاز و ادویه استفاده شده است.
همانطور که از نام آن میتوان حدس زد، بافت غلیظ و لعابدار یکی از ویژگیهای اصلی این آش است. ترکیب گندم و حبوبات نیز آن را به غذایی مناسب برای روزهای سرد تبدیل میکند. اگر در پاییز یا زمستان به خوانسار سفر میکنید، آش لعابی یکی از گزینههایی است که ارزش امتحان کردن دارد.
چرا چشیدن غذاهای محلی باید بخشی از سفر به خوانسار باشد؟
سفر فقط دیدن ساختمانها، جاذبهها و مناظر طبیعی نیست. غذا یکی از سریعترین راهها برای شناخت فرهنگ یک مقصد است. کافی است پای سفره مردم یک منطقه بنشینید تا با محصولات محلی، شیوه زندگی، ذائقه و حتی بخشی از تاریخ آنها آشنا شوید.
وقتی در خوانسار پِتله پلو، گُندی، آش لعابی یا یک آبگوشت محلی میخورید، در واقع بخشی از تجربه سفر شما به چیزی فراتر از عکاسی و بازدید از جاذبهها تبدیل میشود.
به همین دلیل اگر قصد سفر به خوانسار دارید، بهتر است در کنار برنامه بازدید از طبیعت و مناطق گردشگری، زمانی را هم برای پیدا کردن و امتحان کردن غذاهای محلی در نظر بگیرید.
سفر به خوانسار؛ از طبیعت گلستانکوه تا طعم غذاهای محلی
یکی از جذابیتهای خوانسار این است که میتوانید طبیعتگردی و تجربه خوراک محلی را در یک سفر کنار هم قرار دهید. بازدید از دهکده گردشگری گلستانکوه و طبیعت اطراف خوانسار میتواند بخشی از برنامه سفر شما باشد و در کنار آن، آشنایی با غذاهای سنتی منطقه تجربه سفر را کاملتر کند.
بهجای یک سفر سریع و چندساعته، میتوانید برای خوانسار زمان بیشتری در نظر بگیرید؛ طبیعت منطقه را ببینید، در فضای آرام آن استراحت کنید و در طول سفر سراغ غذاهایی بروید که شاید خارج از خوانسار کمتر فرصت امتحان کردنشان را داشته باشید.
نتیجهگیری
خوانسار فقط مقصدی برای دیدن طبیعت و جاذبههای گردشگری نیست؛ بخشی از هویت این شهر در سفرههای مردم آن باقی مانده است. آبگوشت خوانساری، پتله پلو، گُندی، کالجوش، آش دونی، اُوگوشت تُخم و آش لعابی تنها بخشی از غذاهایی هستند که میتوانند شما را با فرهنگ خوراک این منطقه آشنا کنند.
بنابراین دفعه بعد که راهی خوانسار شدید، فقط به دنبال زیباترین منظره یا لوکیشن عکاسی نباشید. جایی در برنامه سفرتان برای چشیدن غذاهای محلی باز کنید؛ شاید یکی از ماندگارترین خاطرات شما از خوانسار نه یک منظره، بلکه طعم غذایی باشد که برای اولین بار در این شهر امتحان کردهاید.